Informacioni sistemi i tehnologije

Informacioni sistemi i tehnologije je studijski program osnovnih akademskih studija. Ishod procesa učenja jeste stvaranje kompetentnih diplomiranih inženjera za informacione sisteme kod kojih je razvijen multidisciplinarni pogled i koji sa stečenim teorijskim i praktičnim znanjima mogu efektivno i efikasno raditi u dinamičnom poslovnom okruženju, posebno u poslovima projektovanja, razvoja, implementacije i primene informacionih sistema i softverskih proizvoda uopšte. Akademski naziv koji se stiče je diplomirani inženjer informacionih sistema. Uslovi za upis na studijski program su završena četvorogodišnja srednja škola i položen prijemni ispit.

Studijski program Informacioni sistemi i tehnologije sastoji se od šest izbornih područja – modula: Informacioni sistemi, Informacione tehnologije, Softversko inženjerstvo, Tehnologije elektronskog poslovanja, Poslovna analitika i Informaciono inženjerstvo. Osnovne akademske studije traju četiri godine, tj. osam semestara. Svaka godina ima isti broj ESPB bodova – 60, što je ukupno 240. Ukupan broj predmeta na ovom studijskom programu je 45 (uključujući stručnu praksu i završni rad). Svi predmeti su jednosemestralni. Lista obaveznih i izbornih predmeta i njihova bodovna vrednost u ESPB iskazana je u odgovarajućim tabelama i prilozima ovog dokumenta

Svi predmeti na prvoj godini studija zajednički su za sva izborna područja – moduli omogućavaju sticanje osnovnih znanja iz informacionih sistema i tehnologija, programiranja, elektronskog poslovanja, menadžmenta, organizacije, matematike, ekonomije, psihologije ili sociologije i stranih jezika. Prilikom upisa druge godine studija, studenti biraju jedno od šest izbornih područja – modula. Predmeti na drugoj, trećoj i četvrtoj godini usmereni su na dalje izučavanje teorije i prakse informacionih sistema i tehnologija, uz pravilnu zastupljenost nastavnih sadržaja koji pokrivaju oblasti izbornih područja programa, poslovnih funkcija, primene kvantitativnih metoda i opšte-obrazovnih predmeta. Na svakoj narednoj godini predmeti su sve više specijalizovani, ali i dalje obuhvataju sve aspekte izučavanja oblasti prethodnih godina. Na ovaj način studentima se pružaju znanja na osnovu kojih se prvo sagledava šira slika i različiti aspekti odredjenih područja, a zatim se radi na konkretnom izučavanju detalja i rešavanju problema. Detaljniji opisi izbornih područja – modula dati su u prilozima ovog dokumenta.

Na svakoj godini postoje obavezni i izborni predmeti. Na svakoj poziciji izbornih predmeta, studenti biraju jedan od dva ili više ponudjenih predmeta. Na završnoj godini studenti biraju dva predmeta od više ponudjenih predmeta studijskog programa i četiri predmeta od više ponudjenih predmeta izbornog područja – modula.
Takodje, studenti obavljaju stručnu praksu u preduzećima, gde primenjuju stečena znanja. Bodovna vrednost stručne prakse je 3 ESPB.

Nastava na ovom studijskom programu izvodi se putem predavanja i vežbi. I na predavanjima i na vežbama se insistira na aktivnoj ulozi studenata. Završni rad osnovnih akademskih studija obaveza je svih studenata i vrednuje se sa 7 ESPB.

Uslovi za prelazak sa drugih studijskih programa istih ili srodnih oblasti studija definisani su Statutom Univerziteta, Statutom Fakulteta, Konkursom za upis na osnovne akademske studije, kao i opštim aktima Fakulteta.

Svrha studijskog programa Informacioni sistemi i tehnologije na osnovnim akademskim studijama je obrazovanje, usavršavanje i delom specijalizacija studenata u oblasti informacionih sistema i tehnologija i srodnim oblastima. Oblast informacionih sistema i tehnologija ima veoma dinamičan razvoj na svetskom nivou.

Fakultet organizacionih nauka matičan je za navedenu oblast na Univerzitetu u Beogradu i već nekoliko decenija obrazuje studente za prepoznatljive i jasno definisane profesije i zanimanja u oblasti informacionih sistema i tehnologija. Potražnja za inženjerima u navedenim oblastima u stalnom je rastu, kako u nacionalnim okvirima i u okruženju, tako i na svetskom nivou. Ponuda poslova, kretanja na tržištu, kao i trendovi u privredi, društvu, organima državne uprave i drugim javnim institucijama, nedvosmisleno ukazuju na tu činjenicu i to je najbolja potvrda potrebe za predloženim studijskim programom.

Fakultet organizacionih nauka želi da ovim studijskim programom ponudi studentima najsavremenija znanja i kompetencije u skladu sa dinamikom ponude poslova na tržištu. U odnosu na prethodne verzije ovog studijskog programa, jedna od najznačajnijih inovacija u ovom studijskom programu sada je formulisanje njegove strukture tako da obuhvata šest izbornih područja – modula. Ovo predstavlja prirodan evolutivni korak i izlazak u susret savremenim trendovima razvoja oblasti informacionih sistema i tehnologija u svetu, pri čemu svaki od modula posvećuje mnogo više pažnje i detalja odgovarajućim podoblastima bez kojih se savremeni informacioni sistemi danas ne mogu zamisliti. Glavni motiv za ovakvu inovaciju jeste rastuća i evidentna potražnja i kod nas i u svetu za visokospecijalizovanim kadrovima različitih profila, u ovoj oblasti.

Svrha studijskog programa Informacioni sistemi i tehnologije na osnovnim akademskim studijama je u skladu sa osnovnim zadacima i ciljevima Fakulteta organizacionih nauka.

Fakultet organizacionih nauka ima već jako dugu tradiciju u izvodjenju nastave iz informacionih sistema i tehnologija. Studijski program Informacioni sistemi i tehnologije izvodi se već više od tri decenije na osnovnim studijama, a nešto manje i na postdiplomskim studijama.

Interesovanje studenata za savremenim studijskim programima iz oblasti informacionih sistema i tehnologija na svim nivoima visokoškolskog obrazovanja (osnovne akademske studije, master akademske studije, specijalističke akademske studije, doktorske studije) na Fakultetu organizacionih nauka stalno raste, a ovakav studijski program na osnovnim akademskim studijama predstavlja izlaženje u susret takvim potrebama studenata. To je jedan od važnih strateških ciljeva fakulteta, s obzirom da postoji velika potražnja od strane studenata za osnovnim akademskim studijama ovakvog programa, a Fakultet je u proteklim decenijama razvio odlične materijalne i kadrovske potencijale za njegovo kvalitetno izvodjenje.

Ciljevi studijskog programa osnovnih akademskih studija iz oblasti informacionih sistema i tehnologija na Fakultetu organizacionih nauka obuhvataju:

• ovladavanje teorijskim i praktičnim znanjima, potrebnim inženjeru za informacione sisteme i tehnologije, za rad u softverskoj industriji, na poslovima razvoja, primene, održavanja i administriranja informacionih sistema raznih vrsta, kao i softverskih proizvoda uopšte;
• sticanje znanja iz oblasti informacionih sistema i tehnologija, kao i znanja o poslovnim sistemima, neophodna da bi stečena znanja bila uspešno primenjena;
• ovladavanje aktuelnim primenama u oblasti baza podataka, razvoja informacionih sistema, razvoja softvera, veštačke inteligencije, arhitektura računara, operativnih sistema, računarskih mreža, internet tehnologija i elektronskog poslovanja, nauke o podacima, analitike podataka, poslovne inteligencije, itd.
• pružanje praktičnih iskustava u radu, kako u individualnom angažmanu, tako i u timskom radu, kroz uključivanje studenata u postojeće i nove praktične projekte, te kroz obaveznu stručnu praksu. Od studenata se očekuje da razviju logičko mišljenje, precizno izražavanje, sposobnost primene teorijskih znanja u praksi i kreativni pristup u nestandardnim situacijama;
• pružanje osnove za rad na istraživačkim poslovima, kao i za nastavak obrazovanja na odgovarajućim studijskim programima master akademskih, specijalističkih akademskih i doktorskih studija.

Ciljevi samog programa uskladjeni su s vizijom, misijom i ciljevima Fakulteta organizacionih nauka, kao visokoškolske ustanove, a koji se odnose na:

• razvoj kreativnih sposobnosti i ovladavanje specifičnim praktičnim veštinama potrebnim za obavljanje profesije u oblasti informacionih sistema i tehnologija;
• školovanje kadrova za rad u softverskoj industriji uz komparativnu prednost studenata koji su završili osnovne studije na Fakultetu organizacionih nauka, koja se sastoji u poznavanju organizacije poslovanja, menadžmenta i srodnih disciplina koje se predaju kroz neke od predmeta na studijskom programu Informacioni sistemi i tehnologije na osnovnim studijama ovog fakulteta;
• kontinuitet obrazovanja iz oblasti informacionih sistema i tehnologija od nivoa osnovnih, do nivoa doktorskih studija.

Kompetencije diplomiranih studenata studijskog programa Informacioni sistemi i tehnologije proizlaze kako iz dugogodišnjih opštih i iskustvenih saznanja o potrebama poslodavaca i istraživačkih aktivnosti u ovoj oblasti, tako i iz niza dokumenata, objavljenih u formi dokumenata s preporukama, izdatim od strane ACM (Association for Computing Machinery) i AIS (Association for Information Systems), a koje će biti detaljno navedene u opisu Standarda 6 – Kvalitet, savremenost i medjunarodna usaglašenost studijskog programa. Pored toga, kompetencije diplomiranih studenata ovog studijskog programa odgovaraju klasifikaciji, publikovanoj u okviru Nacionalnog okvira kvalifikacija u Srbiji (NOKS), dostupnoj na Internet prezentaciji NOKS-a URL: http://noks.mpn.gov.rs/o-noks-u_2/ , posebno onom delu klasifikacije koja obuhvata šifre 06 – Informacione i komunikacione tehnologije, 061 – Informacione i komunikacione tehnologije (IKT), 0611 – Upotreba kompjutera, 0612 – Baze podataka, dizajniranje mreže i administracija, 0613 – Razvoj i analiza softvera i aplikacija i 0619 u okviru koje je posebno istaknuta Veštačka inteligencija.

Studenti koji završe osnovne akademske studije na studijskom programu Informacioni sistemi i tehnologije postaju kompetentni za:

• samostalan rad na inženjerstvu korisničkih zahteva, razvoju informacionih sistema i softverskih proizvoda uopšte, uz poznavanje aktuelnih informacionih tehnologija i razvojnih alata;
• uključivanje u timove za razvoj informacionih sistema i softverskih proizvoda raznih vrsta i namena;
• davanje konsultantskih usluga u vezi sa analizom zahteva, projektovanjem, implementacijom, održavanjem, upravljanjem razvojem i funkcionisanjem informacionih sistema i drugih softverskih proizvoda;
• uključivanje u naučno-istraživački rad u oblasti informacionih sistema i tehnologija i srodnih računarskih disciplina, kao i u obrazovni rad u oblasti računarstva na srednjoškolskom i visokoškolskom nivou;
• uključivanje u rad timova za davanje stručno-tehničke podrške u prodaji softvera, pregovaranje i saradnju sa korisnicima softverskih proizvoda, kao i rukovodjenja projektima razvoja informacionih sistema;
• analitički i timski pristup u rešavanju problema na osnovu usvojenih znanja iz oblasti informacionih sistema i tehnologija.

Pored navedenog, studenti stiču i sledeće predmetno-specifične kompetencije:

• razvoj modela za automatizaciju i podršku odlučivanju u informacionim sistemima;
• poznavanje i primena programskih jezika, inženjeringa podataka, skladišta podataka i algoritama za informaciono inženjerstvo;
• korišćenje i razvoj modela, metoda i alata poslovne analitike.

Ishod učenja, naročito kada se ima u vidu da je sastavni deo kurikuluma ovog studijskog programa i stručna praksa i praktičan rad, je ovladavanje nekom od mogućih kombinacija sledećih znanja i veština:

• prikupljanje, analiza i specifikacija korisničkih zahteva u različitim aplikativnim domenima i modeliranje softvera koji te zahteve treba da podrži;
• projektovanje, korišćenje i administracija baza podataka;
• samostalan i timski rad na razvoju, administriranju, održavanju i obezbedjenju zahtevanih performansi rada informacionih sistema;
• istraživanje u oblasti informacionih sistema i tehnologija;
• obrazovanje u oblasti informacionih sistema i tehnologija;
• korišćenje savremenih softverskih okruženja i alata za razvoj modernih informacionih sistema;
• utvrdjivanje i obezbedjivanje kvaliteta softvera;
• obezbedjivanje bezbednosti i sigurnosti informacionih sistema, odnosno visoke pouzdanosti sistema i njegove zaštite od neovlašćenog korišćenja, oštećenja ili uništenja, napada iz mreže, virusa, itd.;
• davanje konsultantskih usluga u razvoju informacionih sistema;
• rad u multidisciplinarnim timovima u kojima je neophodna stručna podrška inženjera za informacione sisteme i tehnologije;
• ovladavanje konceptima i teorijskim postavkama računarskih nauka, koje će omogućiti kako samostalan rad, tako i učestvovanje u radu informatičkih i interdisciplinarnih timova;
• znanja neophodna za izbor, kreiranje, primenu, integraciju i administraciju informacionih tehnologija.

Na studijskom programu Informacioni sistemi i tehnologije postoji šest modula:

1. Informacione tehnologije
2. Informacioni sistemi
3. Informaciono inženjerstvo
4. Poslovna analitika
5. Softversko inženjerstvo
6. Tehnologije elektronskog poslovanja